GENEALOGIA RODU
 

 


 ( WSPÓLNA DLA OBU LINII HERBOWYCH )

CIECHANOWICZOWIE - to prastary ród polski pochodzący z Mazowsza ( Ciechanów ), który po Unii Polsko - Litewskiej zamieszkał na Litwie. Po rozbiorach Polski - zaczął migrować wewnątrz zaboru rosyjskiego: na Białoruś, Ukrainę i w głąb Rosji.
W XX wieku, po reaktywacji Państwa Polskiego - rozpoczął się masowy powrót do Polski, nie wszyscy jednak zdołali powrócić - część została na Wschodzie, część wraz z Armią Andersa przedostała się na Zachód i tam już pozostała.
( Losy rodu Ciechanowiczow są typowe dla losów wszystkich rodów zamieszkujących tzw. polskie Kresy Wschodnie ).

Nazwisko Ciechanowicz należy, jak i inne nazwiska kończące się na „ - icz ”, do najstarszej grupy nazwisk

 szlachty polskiej. Patronimiczna końcówka  - icz  oznacza:  „ jego syn ...”, co daje podstawę do postawienia

 hipotezy, że pierwszy Ciechanowicz był synem Ciechana   ( Ciechan + owicz = Ciechanowicz ).

Na oficjalnej Stronie Internetowej Urzędu Miasta Ciechanów (www.um.ciechanow.pl/historia)

opublikowany jest opis dziejów Ciechanowa obejmujący od VII wieku aż do czasów najnowszych ( m. in. od VII do X wieku początki osadnictwa potwierdzone przez badania archeologiczne - w X wieku ukształtowanie się „ państwa plemiennego  wokół Ciechanowa ):

 

„ Założycielem Ciechanowa był legendarny Ciechan, który w prasłowiańskich czasach szukał miejsca na założenie rodziny. Trafił na dobrze usytuowany wzgórek wśród rozległych. pełnych grubego zwierza borów, otoczony z trzech stron rozlewiskami rzeki i urodzajnymi glebami. Zbudował na nim szałas i spłodził ze swą żoną Dobrogniewą dziesięciu synów, z którymi, gdy dorośli, wzniósł drewniany, obszerny gród ”.

 

 

 

 

 

 CIECHANÓW - ruiny zamku książąt mazowieckich z XV wieku.

 

 

Ponieważ nazwisko Ciechan nie figuruje w spisie nazwisk szlachty polskiej, być może zmiana nazwiska z Ciechana na Ciechanowicza była związana z nadaniem jednemu z jego potomków za zasługi wojenne szlachectwa, co zazwyczaj bywało nagrodą za męstwo na polu wojennym.

Okazji do wykazania się męstwem było wiele: historia miasta Ciechanów - to pasmo nieustannych wojen, początkowo w obronie ciechanowskiego „ państwa plemiennego” ( którego centrum mieściło się w Ciechanowie ), potem wojny

z Pomorzanami, Prusami, Litwinami, Jadźwingami i w ramach walk dzielnicowych. Jedną z największych, a zarazem zwycięskich wojen było odparcie w 1244 roku najazdu Prusów, którzy niszczyli Mazowsze po sam Ciechanów, gdzie ponieśli klęskę w walce z rycerstwem. Być może to w tej wojnie potomek Ciechana wykazał się męstwem w boju i otrzymał herb Mogiła.

Przyjmując szlachectwo - prawdopodobnie oprócz herbu - do nazwiska dodał końcówkę  „ - owicz ”

( tzn. „jego syn” ), by zaznaczyć swoje pochodzenie: Ciechanowicz - czyli syn Ciechana - potomek legendarnego założyciela miasta Ciechanów.

 

Ciechanowiczowie posługiwali się herbami Nałęcz i Mogiła oraz Mogiła odmiana z jednym krzyżem,

którym pieczętowali się tylko Ciechanowiczowie. Liczne dowody na to znajdują się w Heroldiach, m.i.: wileńskiej,

mińskiej i kijowskiej w postaci setek dokumentów, w tym wielu Wywodach Szlachectwa Ciechanowiczów herbu Mogiła

oraz Wywodach Szlachectwa Ciechanowiczów herbu Nałęcz.

Jednakże w niektórych Herbarzach są tylko Ciechanowiczowie herbu Mogiła, w innych tylko herbu Nałęcz.

Trzeba tu wyraźnie zaznaczyć, że poglądy te nie dość, że są całkowicie błędne - uniemożliwiają również badania

nad dziejami rodu, ponieważ niemożliwe jest odtworzenie relacji genealogicznych między przedstawicielami różnych linii herbowych, bo po prostu one nie istnieją. Stosunki pokrewieństwa bowiem skończyły się w momencie otrzymania przez jednego z Ciechanowiczów herbu  Nałęcz jako drugiego herbu w rodzie. Potem już pokrewieństwo istniało wyłącznie

w obrębie danej linii herbowej, obie linie herbowe się rozdzieliły, a każda z nich rozwijała się odtąd całkowicie niezależnie

od drugiej i składała się z innych osób!

                        Można spróbować odpowiedzieć na pytanie: co spowodowało te kontrowersje?

Przypuszczalnie ród Ciechanowiczów w wiekach XI - XVI był niezbyt liczny, a ponadto mieszkający na innym terytorium: podczas gdy Ciechanowiczowie herbu Mogiła występowali wpierw w Polsce, a potem w Wielkim Księstwie Litewskim -

to Ciechanowiczowie herbu Nałęcz swój początek mają na Litwie. Dalej - herb Mogiła jest używany tylko przez kilkanaście rodów, natomiast herb Mogiła odmiana z jednym krzyżem może być uważany za tzw. herb własny, bo poza Ciechanowiczami nikt go nie używa. Natomiast herb Nałęcz jest bardzo popularny, a stosuje go około 350 rodów.

                        Z moich czteroletnich badań tego problemu wynika, że wpierw Ciechanowiczowie  posługiwali się herbem Mogiła,  a potem herbem Nałęcz - co oznacza, że pierwszy, który się nowym herbem posługiwał - najpierw ( tzn. aż do otrzymania nowego herbu ) posługiwał się herbem Mogiła.

 

 

Początki nazwiska, herbu i rodu Ciechanowiczów
 

 

 

 

 

 


( Hipoteza własna )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Ród mamy jeden wspólny - ród Ciechanowiczów,

 

( w nim wspólnych przodków - bohaterów, duchownych i zwykłych ludzi ),

 

 

a w nim dwie linie herbowe:

linię herbu Mogiła

i linię herbu Nałęcz,

każda z tych linii ma swoje odnogi w różnych krajach,

 

z nich zaś wyrastają gałęzie poszczególnych rodzin.

 

 

 

Członkowie rodu:
 

 

 

 


# miedzy XI a XIV w. -  hipotetyczny protoplasta rodu: nieznany z imienia CIECHANOWICZ ( potomek CIECHANA ).

# 1389 Nicolaus Ciechanowicz de Gościno - mieszkał w miejscowości Gościno, która leży na Pomorzu, kilkadziesiąt kilometrów na południe od Kołobrzegu. Jest to pierwszy udokumentowany członek naszego rodu odnaleziony w aktach grodzkich łęczyckich                                       ( Słownik staropolskich nazw osobowych, W. Taszycki, I, 362 ).


W HERBARZU Kaspra Niesieckiego (III, 105) jest:


# BOGDAN 1442
# SIEMION 1473 podk. orszański
# HAWRYŁO 1503 podsędek, potem podkomorzy słonimski
# PAWEŁ rotmistrz królewski
# JERZY zabity pod Moskwą
# FRANC SUK pułkownik, umarł pod Pskowem
# OSTAFIEJ chorąży mścisławski

# JAN - (brat Dymitra)

 

# Dymitr rotmistrz KIM. pisarz ziem. Połockj, odprawował poselstwo do cara. Kiedy w czterech tysięcy swoich, Andrzei Sapieha dwadzieścia cztery tysiące Moskwy zbił, lewym skrzydłem regimentował (W.W. Kojałowicz, Compendium).

DYMITR Ciechanowicz, stryj Hieronima, pisarz ziemski połocki, dowodził lewym skrzydłem w bitwie, w której Andrzej Sapieha z 4,000 swoich 24,000 Moskwy w Inflanciech pobił. Był posłem na tyrana moskiewskiego Iwana.

 (W.W. Kojałowicz, Nomenclator).

          DYMITR, rotmistrz królewski, poseł do cara, podczas wojny w Inflantach przywódca lewego skrzydła (prawym dowodził Maciej Dębiński)  przyczynił się  bardzo do zwycięstwa Andrzeja Sapiehy, wojewody połockiego, który  mając tylko  4 000  żołnierzy pokonał armię nieprzyjaciela liczącą 24 000 wojowników. Po powrocie z poselstwa do Moskwy w 1578 roku, Dymitr znalazł się w szeregach wojsk polskich jako oficer husarii i brał udział w wypędzaniu oddziałów moskiewskich z ziem Rzeczpospolitej” - to autocytat z mojego Herbarza Rodu Ciechanowiczów (s. 86) na podstawie różnych herbarzy.

 

Wydaje się, że zasługi wojskowe Dymitra, a zwłaszcza pełniona przez niego funkcja dowódcy regimentu mogły być podstawą do uhonorowania go nadaniem herbu. Ponieważ miał już po przodkach jeden herb Mogiła odmiana (prawdopodobnie  po Bogdanie), został mu nadany nowy herb - Nałęcz. Jest to hipoteza opierająca się na tym, że  herby nadawane były przez króla i Sejm za wybitne zasługi - najbardziej zasłużonej osobie            w rodzie. Dymitr, zasłużony dowódca wojskowy i poseł w pełni na taki zaszczyt zasługiwał.

 

Prawdopodobnie więc to on był protoplastą linii herbu NAŁĘCZ.

 

 

# Atanazy Hieronim, znany jako Hieronim - "Wilk Smoleński" [ok.1585 - 1651], bratanek DYMITRA, studiował na Akademii Wileńskiej 1605, poseł do sejmu (28x), podsędek i sędzia ziemski smoleński w 1638, poseł do Moskwy 1648, herbu Mogiła, przyjął nowy herb NAŁĘCZ prawdopodobnie  po Dymitrze i od tej pory pieczętował się nowym herbem.
+ ANNA WOŁODKIEWICZ, z którą miał 3 córki: (dwie wyszły za książęta Hieronima i Władysława Puzynów) oraz dwóch synów: Hieronima i Stanisława. Ich linia jest wykazywana w herbarzach (m. in. w herbarzu Rodzina Serweryna Uruskiego) aż do 1774r. (Alexander).


Tu kończy się wspólna genealogia rodu, a zaczyna się oddzielna genealogia dla linii herbu Mogiła i oddzielna genealogia dla linii herbu Nałęcz, ponieważ w każdej linii występowali inni ludzie, nie spokrewnieni już ze sobą.
Od tego punktu trzeba też już szukać oddzielnych genealogii dla każdej rodziny, która prowadzi od aktualnie żyjących potomków - wstecz - do protoplastów danej linii herbowej.



Powrót

Dalej