( WSPÓLNA DLA OBU LINII HERBOWYCH )

CIECHANOWICZOWIE - to prastary ród polski pochodzący z Mazowsza ( Ciechanów ), który po Unii Polsko - Litewskiej zamieszkał na Litwie. Po rozbiorach Polski - zaczął migrować wewnątrz zaboru rosyjskiego: na Białoruś, Ukrainę i w głąb Rosji.
W XX wieku, po reaktywacji Państwa Polskiego - rozpoczął się masowy powrót do Polski, nie wszyscy jednak zdołali powrócić - część została na Wschodzie, część wraz z Armią Andersa przedostała się na Zachód i tam już pozostała.
( Losy rodu Ciechanowiczow są typowe dla losów wszystkich rodów zamieszkujących tzw. polskie Kresy Wschodnie ).

Nazwisko Ciechanowicz należy, jak i inne nazwiska kończące się na „ - icz ”, do najstarszej grupy nazwisk

szlachty polskiej. Patronimiczna końcówka „ - icz ” oznacza: „ jego syn ...”, co daje podstawę do postawienia

hipotezy, że pierwszy Ciechanowicz był synem Ciechana ( Ciechan + owicz = Ciechanowicz ).

Na oficjalnej Stronie Internetowej Urzędu Miasta Ciechanów (www.um.ciechanow.pl/historia)

opublikowany jest opis dziejów Ciechanowa obejmujący od VII wieku aż do czasów najnowszych ( m. in. od VII do X wieku początki osadnictwa potwierdzone przez badania archeologiczne - w X wieku ukształtowanie się „ państwa plemiennego” wokół Ciechanowa ):

„ Założycielem Ciechanowa był legendarny Ciechan, który w prasłowiańskich czasach szukał miejsca na założenie rodziny. Trafił na dobrze usytuowany wzgórek wśród rozległych. pełnych grubego zwierza borów, otoczony z trzech stron rozlewiskami rzeki i urodzajnymi glebami. Zbudował na nim szałas i spłodził ze swą żoną Dobrogniewą dziesięciu synów, z którymi, gdy dorośli, wzniósł drewniany, obszerny gród ”.

CIECHANÓW - ruiny zamku książąt mazowieckich z XV wieku.

Ponieważ nazwisko Ciechan nie figuruje w spisie nazwisk szlachty polskiej, być może zmiana nazwiska z Ciechana na Ciechanowicza była związana z nadaniem jednemu z jego potomków za zasługi wojenne szlachectwa, co zazwyczaj bywało nagrodą za męstwo na polu wojennym.

Okazji do wykazania się męstwem było wiele: historia miasta Ciechanów - to pasmo nieustannych wojen, początkowo w obronie ciechanowskiego „ państwa plemiennego” ( którego centrum mieściło się w Ciechanowie ), potem wojny

z Pomorzanami, Prusami, Litwinami, Jadźwingami i w ramach walk dzielnicowych. Jedną z największych, a zarazem zwycięskich wojen było odparcie w 1244 roku najazdu Prusów, którzy niszczyli Mazowsze po sam Ciechanów, gdzie ponieśli klęskę w walce z rycerstwem. Być może to w tej wojnie potomek Ciechana wykazał się męstwem w boju i otrzymał herb Mogiła.

Przyjmując szlachectwo - prawdopodobnie oprócz herbu - do nazwiska dodał końcówkę „ - owicz ”

( tzn. „jego syn” ), by zaznaczyć swoje pochodzenie: Ciechanowicz - czyli syn Ciechana - potomek legendarnego założyciela miasta Ciechanów.

Ciechanowiczowie posługiwali się herbami Nałęcz i Mogiła oraz Mogiła odmiana z jednym krzyżem,

którym pieczętowali się tylko Ciechanowiczowie. Liczne dowody na to znajdują się w Heroldiach, m.i.: wileńskiej,

mińskiej i kijowskiej w postaci setek dokumentów, w tym wielu Wywodach Szlachectwa Ciechanowiczów herbu Mogiła

oraz Wywodach Szlachectwa Ciechanowiczów herbu Nałęcz.

Jednakże w niektórych Herbarzach są tylko Ciechanowiczowie herbu Mogiła, w innych tylko herbu Nałęcz.

Trzeba tu wyraźnie zaznaczyć, że poglądy te nie dość, że są całkowicie błędne - uniemożliwiają również badania

nad dziejami rodu, ponieważ niemożliwe jest odtworzenie relacji genealogicznych między przedstawicielami różnych linii herbowych, bo po prostu one nie istnieją. Stosunki pokrewieństwa bowiem skończyły się w momencie otrzymania przez jednego z Ciechanowiczów herbu Nałęcz jako drugiego herbu w rodzie. Potem już pokrewieństwo istniało wyłącznie

w obrębie danej linii herbowej, obie linie herbowe się rozdzieliły, a każda z nich rozwijała się odtąd całkowicie niezależnie

od drugiej i składała się z innych osób!

Można spróbować odpowiedzieć na pytanie: co spowodowało te kontrowersje?

Przypuszczalnie ród Ciechanowiczów w wiekach XI - XVI był niezbyt liczny, a ponadto mieszkający na innym terytorium: podczas gdy Ciechanowiczowie herbu Mogiła występowali wpierw w Polsce, a potem w Wielkim Księstwie Litewskim -

to Ciechanowiczowie herbu Nałęcz swój początek mają na Litwie. Dalej - herb Mogiła jest używany tylko przez kilkanaście rodów, natomiast herb Mogiła odmiana z jednym krzyżem może być uważany za tzw. herb własny, bo poza Ciechanowiczami nikt go nie używa. Natomiast herb Nałęcz jest bardzo popularny, a stosuje go około 350 rodów.

Z moich czteroletnich badań tego problemu wynika, że wpierw Ciechanowiczowie posługiwali się herbem Mogiła, a potem herbem Nałęcz - co oznacza, że pierwszy, który się nowym herbem posługiwał - najpierw ( tzn. aż do otrzymania nowego herbu ) posługiwał się herbem Mogiła.

( Hipoteza własna )

Ród mamy jeden wspólny - ród Ciechanowiczów,

( w nim wspólnych przodków - bohaterów, duchownych i zwykłych ludzi ),

a w nim dwie linie herbowe: linię herbu Mogiła i linię herbu Nałęcz,

każda z tych linii ma swoje odnogi w różnych krajach,

z nich zaś wyrastają gałęzie poszczególnych rodzin.

# miedzy XI a XIV w. - hipotetyczny protoplasta rodu: nieznany z imienia CIECHANOWICZ ( potomek CIECHANA ).

# 1389 Nicolaus Ciechanowicz de Gościno - mieszkał w miejscowości Gościno, która leży na Pomorzu, kilkadziesiąt kilometrów na południe od Kołobrzegu. Jest to pierwszy udokumentowany członek naszego rodu odnaleziony w aktach grodzkich łęczyckich ( Słownik staropolskich nazw osobowych, W. Taszycki, I, 362 ).

W HERBARZU Kaspra Niesieckiego (III, 105) jest:

# BOGDAN 1442
# SIEMION 1473 podk. orszański
# HAWRYŁO 1503 podsędek, potem podkomorzy słonimski
# PAWEŁ rotmistrz królewski
# JERZY zabity pod Moskwą
# FRANC SUK pułkownik, umarł pod Pskowem
# OSTAFIEJ chorąży mścisławski
# JAN 1598

# JAN - (brat Dymitra)	# DYMITR rotmistrz, pis. połocki, poseł do Cara, dow. regimentu Jerzego Sapiehy

# Hieronim "Wilk Smoleński" protoplasta linii herbu Nałęcz
[ok.1585 - 1651], bratanek DYMITRA, studiował na Akademii Wileńskiej 1605, poseł do sejmu (28x), podsędek i sędzia ziemski smoleński w 1638, poseł do Moskwy 1648, herbu Mogiła, prawdopodobnie za męstwo na wojnie (być może za obronę Smoleńska) od Władysława IV otrzymał w roku 1640 (46) nowy herb NAŁĘCZ i od tej pory pieczętował się nowym herbem.
+ ANNA WOŁODKIEWICZ, z którą miał 3 córki: (dwie wyszły za książęta Hieronima i Władysława Puzynów) oraz dwóch synów: Hieronima i Stanisława. Ich linia jest wykazywana w herbarzach (m. in. w herbarzu Rodzina Serweryna Uruskiego) aż do 1774r. (Alexander).

Tu kończy się wspólna genealogia rodu, a zaczyna się oddzielna genealogia dla linii herbu Mogiła i oddzielna genealogia dla linii herbu Nałęcz, ponieważ w każdej linii występowali inni ludzie, nie spokrewnieni już ze sobą.
Od tego punktu trzeba też już szukać oddzielnych genealogii dla każdej rodziny, która prowadzi od aktualnie żyjących potomków - wstecz - do protoplastów danej linii herbowej.

Powrót	Dalej